Wat is jeugdhulp?
Onder Jeugd & gezin valt hulp voor kinderen, jongeren en hun ouders of opvoeders. Het gaat om jeugdhulp bij opvoedvragen, gedrag, ontwikkeling, psychische problemen of een moeilijke thuissituatie.
Jeugdhulp valt niet onder de Wmo, maar onder de Jeugdwet. De gemeente is verantwoordelijk voor deze hulp. Denk aan begeleiding thuis, gezinsbehandeling, opvoedondersteuning, behandeling bij psychische problemen of hulp bij opgroeien op school.
Via Zorgloket kun je een zorgaanvraag doen als je je zorgen maakt over je kind, het gezin of de thuissituatie. Wij helpen je om jouw vraag duidelijk te beschrijven en sturen je zorgaanvraag door naar de juiste gemeente.
Wanneer kun je een zorgaanvraag doen voor jeugd en gezin?
Het zorgloket helpt jou met de aanvraag
Je kunt een zorgaanvraag doen als je merkt dat je er als ouder of verzorger niet meer alleen uitkomt. Bijvoorbeeld:
• je kind heeft veel boosheid, angst of somberheid;
• er zijn vaak ruzies of spanningen in het gezin;
• je twijfelt of je de juiste aanpak hebt in de opvoeding;
• school maakt zich zorgen over het gedrag of de ontwikkeling;
• je kind heeft extra structuur of begeleiding nodig;
• er spelen meerdere problemen tegelijk in het gezin.
De gemeente onderzoekt dan samen met jou wat er precies aan de hand is en welke hulp passend kan zijn. Er wordt gekeken wat je zelf al hebt geprobeerd, welke steun er is vanuit familie, school of huisarts en welke vormen van jeugdhulp mogelijk zijn. De gemeente beslist uiteindelijk of je in aanmerking komt voor ondersteuning en in welke vorm. Er is dus geen garantie op bepaalde voorziening.
Vind hier je zorgaanbieder op maat
Voor alle inwoners van Nederland
ADHD en aandachtsproblemen
Heeft je kind moeite met concentreren, stilzitten of impulsief gedrag? Dan kan er sprake zijn van ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) of ADD (de vorm zonder hyperactiviteit). Kinderen met ADHD hebben vaak moeite met plannen, organiseren en hun aandacht vasthouden. Ze kunnen impulsief handelen zonder na te denken over de gevolgen.
Ook impulscontroleproblemen horen hierbij. Je kind reageert misschien heel snel boos, kan moeilijk wachten op zijn beurt of doet dingen zonder erbij na te denken. Dit kan leiden tot problemen op school, thuis en met vriendjes.
Jeugdhulp bij ADHD en aandachtsproblemen kan bestaan uit begeleiding, coaching of behandeling. Er wordt gekeken naar wat je kind nodig heeft om beter te kunnen functioneren. Ook krijg je als ouder tips en ondersteuning bij de opvoeding.
Autisme en ontwikkelingsproblemen
Sommige kinderen hebben moeite met sociale contacten, veranderingen of prikkels. Dit kan wijzen op een autismespectrumstoornis (ASS). Kinderen met autisme ervaren de wereld vaak anders. Ze kunnen moeite hebben met begrijpen wat anderen bedoelen, met flexibel denken of met drukte en lawaai.
Daarnaast kunnen er leer- en ontwikkelingsproblemen zijn. Je kind loopt misschien achter op school, heeft moeite met lezen of rekenen, of ontwikkelt zich langzamer dan leeftijdsgenoten. Ook ticstoornissen komen voor: herhaalde bewegingen of geluiden die je kind niet kan onderdrukken.
Jeugdhulp bij autisme en ontwikkelingsproblemen richt zich op begeleiding die aansluit bij hoe je kind de wereld ervaart. Dit kan hulp zijn bij sociale vaardigheden, structuur aanbrengen of ondersteuning op school. Het doel is dat je kind zich veilig voelt en kan groeien in eigen tempo.
Depressie en somberheid bij jongeren
Voelt je kind zich vaak down, heeft het nergens meer zin in of trekt het zich terug? Dan kan er sprake zijn van depressie of aanhoudende somberheid. Depressie bij jongeren uit zich vaak anders dan bij volwassenen. Ze kunnen prikkelbaar zijn, zich vervelen of juist heel boos worden.
Neerslachtigheid kan ook tijdelijk zijn, bijvoorbeeld na een vervelende gebeurtenis. Maar als de sombere gevoelens lang aanhouden en je kind er last van heeft in het dagelijks leven, is het belangrijk om hulp te zoeken. In ernstige gevallen kan er ook sprake zijn van suïcidaliteit: gedachten over doodgaan of jezelf pijn doen.
Jeugdhulp bij depressie en somberheid kan bestaan uit gesprekken met een psycholoog, gedragstherapie of gezinsbegeleiding. Er wordt gekeken naar wat er speelt en hoe je kind weer plezier kan vinden in het leven.
Angst en dwangklachten
Heeft je kind last van hevige angsten of voelt het zich gedwongen om bepaalde dingen steeds te herhalen? Angstklachten komen veel voor bij kinderen en jongeren. Dit kan gaan om angst voor sociale situaties, faalangst op school of paniekklachten waarbij je kind plotseling heel angstig wordt en last krijgt van hartkloppingen of benauwdheid.
Dwangklachten zijn gedachten of handelingen die steeds terugkomen en waar je kind niet vanaf komt. Bijvoorbeeld vaak handen wassen, dingen tellen of controleren, of steeds dezelfde gedachten hebben. Je kind weet vaak wel dat het overdreven is, maar kan er niet mee stoppen.
Jeugdhulp bij angst en dwang richt zich op het leren omgaan met deze gevoelens. Vaak wordt cognitieve gedragstherapie ingezet waarbij je kind leert de angst stap voor stap onder ogen te zien en te verminderen.
Trauma en hechtingsproblemen
Heeft je kind iets naars meegemaakt dat blijft hangen? Trauma kan ontstaan na ingrijpende gebeurtenissen zoals een ongeluk, verlies van een dierbare, mishandeling of verwaarlozing. Kinderen met trauma kunnen last hebben van nachtmerries, terugkerende gedachten, schrikachtigheid of juist emotioneel afstandelijk worden. Bij ernstige trauma kan PTSS (posttraumatische stressstoornis) ontstaan.
Ook hechtingsstoornissen komen voor bij kinderen die in hun vroege jaren geen veilige band hebben kunnen opbouwen met hun verzorgers. Dit kan leiden tot onveilige hechting waarbij je kind moeite heeft met vertrouwen, nabijheid of juist te snel hecht aan vreemden. Gevolgen van mishandeling of verwaarlozing kunnen lang doorwerken in gedrag en ontwikkeling.
Jeugdhulp bij trauma en hechtingsproblemen is gespecialiseerd en vraagt om deskundige begeleiding die veiligheid centraal stelt.
Persoonlijkheidsproblematiek bij jongeren
Bij sommige jongeren ontstaan patronen in denken en gedrag die blijvend zijn en leiden tot problemen. Dit noemt men persoonlijkheidsproblematiek. Bij jongeren spreekt men vaak nog niet van een persoonlijkheidsstoornis, maar van persoonlijkheidstrekken die voor problemen zorgen.
Voorbeelden zijn borderline persoonlijkheidsproblematiek met hevige stemmingswisselingen en moeite met emotieregulatie, vermijdende trekken waarbij je kind sociale situaties uit de weg gaat uit angst voor afwijzing, narcistische trekken met veel aandacht willen en moeite met kritiek, of afhankelijke trekken waarbij je kind heel veel steun en bevestiging nodig heeft van anderen.
Jeugdhulp bij persoonlijkheidsproblematiek richt zich op het leren begrijpen van deze patronen en het ontwikkelen van gezondere manieren om met jezelf en anderen om te gaan. Dit vraagt meestal om langdurige specialistische begeleiding.
Verslaving en middelengebruik
Gebruikt je kind of jongere te veel alcohol, drugs of is er sprake van een andere verslaving? Verslavingsproblematiek bij jongeren kan verschillende vormen hebben. Alcoholproblematiek waarbij je kind te vaak of te veel drinkt, drugsproblematiek met het gebruik van cannabis, pillen of andere middelen, maar ook gameverslaving waarbij je kind extreem veel tijd besteedt aan gamen en andere dingen verwaarloost.
Ook gokproblematiek komt voor, vooral bij online gokken of gokken via games. Bij problematisch middelengebruik gaat het om gebruik dat schadelijk is voor de ontwikkeling, gezondheid of het functioneren van je kind.
Jeugdhulp bij verslaving richt zich op het stoppen of minderen van het gebruik en het begrijpen waarom je kind hiernaar grijpt. Vaak spelen er onderliggende problemen zoals stress, eenzaamheid of andere psychische klachten. De hulp kijkt naar het gehele plaatje en werkt aan herstel.
Ernstige gedragsproblemen
Vertoont je kind regelmatig boos, opstandig of agressief gedrag? Gedragsproblemen kunnen zich uiten in verschillende vormen. Bij een oppositioneel-opstandige stoornis (ODD) verzet je kind zich voortdurend tegen regels, heeft vaak ruzies met volwassenen en wordt snel boos of geïrriteerd. Het kind test grenzen en kan anderen expres irriteren.
Normoverschrijdend gedrag gaat verder en kan inhouden dat je kind regels overtreedt, spijbelt, steelt of andermans eigendommen beschadigt. Bij ernstige agressieproblemen kan je kind anderen fysiek of verbaal pijn doen, dingen kapotmaken of zichzelf verwonden.
Jeugdhulp bij gedragsproblemen kijkt naar wat er achter het gedrag zit. Vaak zijn er onderliggende oorzaken zoals frustratie, trauma, of problemen in het gezin. De hulp richt zich op het aanleren van andere manieren om met boosheid en frustratie om te gaan.
Eetproblemen en lichaamsbeeld
Maakt je kind zich veel zorgen over eten, gewicht of uiterlijk? Eetproblemen bij jongeren komen steeds vaker voor. Dit kan gaan om eetbuien waarbij je kind in korte tijd veel eet en daarna vaak schuldig voelt, anorexia waarbij je kind angstig is om aan te komen en veel minder gaat eten, of boulimia met een combinatie van eetbuien en compenserend gedrag zoals overgeven of extreem sporten.
Vaak ligt er een negatief lichaamsbeeld aan ten grondslag: je kind is ontevreden over hoe het eruitziet en heeft een vertekend beeld van het eigen lichaam. Sociale media en schoonheidsidealen kunnen dit versterken.
Jeugdhulp bij eetproblemen is gespecialiseerd en vraagt om samenwerking tussen hulpverleners, eventueel een diëtist en de huisarts. Het gaat niet alleen om het eetgedrag, maar ook om het verbeteren van het zelfbeeld en het omgaan met emoties.